Da lectura e escritura

 

 

  Escribo para ordenar os meus pensamentos e as ideas novas e vellas que me veñen á mente consciente. A escritura é unha ferramenta fundamental precisamente para clarificar a mente e un pregúntase cómo farían os seres humanos antes da invención da escritura, pois fomos ágrafos durante a maior parte da nosa historia evolutiva. Cal será o papel da escritura na evolución cultural e material da humanidade? Tradicionalmente adxudicámoslle un grande valor e cóntannos nos libros de historia que grazas á escritura é que se puido transmitir o coñecemento de forma moito máis efectiva e rápida, favorecendo que persoas en lugares moi alonxados puidesen aplicar coñecementos prácticos e teóricos dos que non tiña nin idea e ver na práctica o resultado dos mesmos, que en moitas ocasións serían tan enormes que resultarían nunha transformación radical da realidade e da percepción da mesma.

    É certo que os humanos aprendemos fundamentalmente a través da imitación, sobre todo nos primeiros anos da nosa vida. Chámaselle a este tipo de aprendizaxe "aprendizaxe vicario", pero se engadimos a esta aprendizaxe toda a aprendizaxe potencial que podemos adquirir a través da palabra escrita, as posibilidades parecen infinitas. Sen embargo a escritura e a lectura están deixando de ter o papel central que levan tendo durante tanto tempo, en especial dende a invención da imprenta e a xeneralización da alfabetización. A tecnoloxía da información veu alterar o estatus da lectura e da escritura de forma dramática e formas de transmisión de información como a audiovisual e os podcast permiten a distribución e acceso  ao coñecemento de forma rápida e inmediata e permiten chegar a lugares alonxados e mesmo remotos.

      Lin nalgún lado q,ue cada vez que se o ser humano introduce  na súa cultura unha nova ferramenta, un novo material ou un novo sistema que trae cambios trascendentais, se expón a un perigo potencial de extinción. De feito, a chegada da palabra escrita e da alfabetización supuxo para os Yazhidíes a súa case desaparición como pobo, ca chegada dunha das tres "relixións do libro", o Islám, para o que era fundamental estender a alfabetización de maneira que todos poidesen ser capaces de ler o Corán. O camiño que tomaron os Yazhidíes foi prohibirlles aos membros da súa comunidade que aprendesen a ler, para garantizar a preservación da súa cultura e relixións, milenarias e moi anteriores ao Islám no que hoxe é a zona kurda de Iraq. Desta forma foron capaces de chegar aos nosos días preservando a súa identidade, anque hai que dicir que son e foron obxecto de persecución por parte de poderes relixiosos e seculares de todo tipo.

    Para min a lectura e a escritura son como o ar e a auga. Medrei nunha casa labrega na que sorprendentemente había unha biblioteca moi completa e numerosa. O meu avó paterno foi un home moi interesado na cultura e reuniu unha serie de libros que ían dende clásicos latinos, filosofía , tratados de escritura, de arquitectura, de xeometría e tamén algúns libros de ficción. Sempre me pareceu natural ter libros na casa, nun contexto cultural e temporal no que non era común, e iso percibíao no colexo, onde os meus compañeiros e compañeiras nin amosaban grande interese polos libros nin pola lectura. Para a miña sorte, medrei sendo a pequena das irmás e era moi normal recibir como regalo de aniversario ou de Natal un paquete de libros , que lía con gran avidez desde moi pequena. Por iso os libros van e veñen conmigo a todos os lados e van aumentando en número e variedade, e conto cunha biblioteca nada despreciable á que nunca deixo de engadir libros. Ás veces pregúntome que ben me fai gastar recursos que precisaría para outros usos, en máis libros, mais eu sigo na miña de coidar e aumentar a biblioteca, coma quen coida dunha planta e é feliz vendo como medra. Claro, máis práctico e barato é mercar libros electrónicos, e tamén iso fago, pero nada hai como ler directamente dun libro impreso, ir pasando as follas e avanzando nel según sexa o noso ánimo do día.

   Teño intención de seguir escribindo sobre este tema, xa que hai varias cousas que me preocupan a respecto do papel que xoga a lectura e a escritura na evolución da personalidade e incluso na espiritualidade, e teño varios exemplos que poñer e sobre os que reflexionar arredor de min. Será materia dun próximo escrito xa que me chaman as obrigas familiares de fin de semana.